Een voorname glijvlucht
21-07-2010Onze voornaam is vermoedelijk uit Duitsland afkomstig, althans volgens de beschrijving van het Meertens Instituut in Amsterdam. Voor het eerst schijnt de voornaam in Nederland voor te komen in 1328; toen was er in Scherpenzeel ene Hensekiin de Gernere. Hans kan dus ook Hens zijn. Dat is maar goed ook want dan staan we met z’n allen aan dek. En dan gebeurt er wat of moet er wat gebeuren. En daar is alle noodzaak toe.
Hoewel de doelstelling en de oprichting van onze club zonder uitgebreid onderzoek tot stand zijn gekomen, blijkt achteraf dat de signalen uit de maatschappij goed zijn opgevat. Het voor de eeuwigheid benoemde bestuur met initiatiefnemers heeft zich hiermee onsterfelijk gemaakt. Immers, het idee bestond (en bestaat) dat het aantal mensen met de naam Hans afneemt en dat er steeds minder mensen geboren worden met de naam Hans. En dat we daar wat aan moeten doen. Dit kan nu ook wetenschappelijk aangetoond worden.
Het Meertens Instituut van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen heeft een immense databank met voornamen van Nederlanders geboren tussen 1880 en 2009. Deze databank is sinds kort operationeel. In 2006 zijn er in totaal 25.830 mannen en 48 vrouwen in Nederland die Hans als eerste naam hebben. (Er zijn overigens maar liefst 389.146 mannen met Johannes als voornaam en 18 vrouwen; velen van hen hebben als roepnaam Hans.) Boven de grote rivieren komt de naam meer voor dan er onder: in het Zuiden is de naam dus veel exclusiever dan in het Noorden.
Veel belangrijker voor het rechtvaardigen van het bestaansrecht van onze club dan deze actuele situatie is natuurlijk te weten hoe het is gesteld met het aantal mensen dat geboren wordt en dat de naam Hans meekrijgt. En daar is het inderdaad heel droevig mee gesteld. De redenen daarvoor zijn niet bekend, maar een paar belangrijke factoren liggen voor de hand. Emancipatie lijkt daar een belangrijke rol bij te spelen. Verder onderzoek is geboden om ook de causaliteit vast te stellen bij plausibel klinkende verklaringen.
De figuur laat zien hoe het met onze naam is gesteld. Vanaf 1920 (na het algemene kiesrecht voor vrouwen) is het aantal Hansen fors toegenomen en vanaf 1961 is het aantal fors afgenomen (de verdere emancipatie van vrouwen krijgt gestalte). Een glijvlucht naar beneden die nu bijna asymptotisch tot nul nadert. De laatste tien jaar zijn er maar een paar Hansen bijgekomen. De meeste Hansen zijn geboren in 1946 (op welke manier is dan sprake van Duitse invloeden?) na een forse dip in 1945. Er zijn dus veel baby boom hansen.
Voor 2006 is na te gaan waar de Hansen in Limburg wonen. De meeste wonen in Heerlen (182). Waarom dat is, is onbekend; een interessant thema om nog eens over door te praten. Op grote afstand volgen dan Sittard-Geleen (73), Roermond (52), Weert (51), Maastricht (39), Kerkrade (38) en Kessel (0).
Velen van ons werken in het bedrijfsleven en kennen het verschijnsel van de product levenscyclus. Op het moment van verzadiging voordat de neergang begint, moet volgens het boekje nagedacht worden over de vraag hoe de neergang te keren of te voorkomen is. Dat is dus nagelaten bij het uit strategische overwegingen in stand houden van onze voornaam. Geen nieuwe markten bedacht of aangeboord, geen productdifferentiatie gevonden, geen nieuwe gebruikers of een intensiever gebruik van het bestaande. Aan ons als Hanseclub dus de eer om deze gebruikelijke oplossingen te vertalen naar onze Hansewereld en het voortbestaan van onze naam te verzekeren. En ook de taak om de lijst met mogelijke verklaringen voor de desinteresse voor onze naam te vergroten. De meest creatieve oorzaken worden natuurlijk op een Hanszame manier beloond evenals de meest creatieve oplossing om deze voorname glijvlucht te keren. Inzendingen graag bij de redactie inleveren. Daarbij moet de naam van de inzender vermeld worden die tevens belooft afstand te doen van de intellectuele of fysieke eigendomsrechten op het idee.
Hans Kasper
Terug naar de verslagen van 2010